×
home architectenbureau woningcorporatie gemeente projectontwikkelaar actueel downloads award

In dit groene gebouw leren studenten over groene steden

image
Het natuurinclusieve gebouw van Aeres Hogeschool Almere is niet alleen een gezonde, inspirerende werk- en leeromgeving. Het is ook een studieobject voor de studenten, die onderzoek doen naar stedelijke voedselvoorziening en gezond leven in de groene stad. Zij waren dan ook nauw betrokken bij het ontwerp, vertelt architect Gert Jan Samsom van BDG Architecten. “Bij dit gebouw gaat alles over kennisdeling.”

Het onderwijsgebouw werd geopend bij de start van de Floriade Expo 2022, waar het fungeerde als ontvangstgebouw. Het ontwerp sloot naadloos aan bij het thema van de Floriade: Growing Green Cities. Want groen is het: als een landschap gaan de planten en bomen langs de gevel, door het gebouw en over het dak. Dat sluit ook nog eens naadloos aan bij het curriculum van de school, legt Samsom uit: “Studenten leren hier over thema’s Food, Nature & Urban Green; kennis die nodig is om de groeiende steden wereldwijd leefbaar te houden. Daarbij is het gebouw meteen een onderzoeksobject: van de proefopstellingen op het dak tot en met het hightech groenlab in de kelder.”

Beplantingsplan en nestkasten
Studenten en docenten waren nauw betrokken bij het ontwerp: “Samen met de Koninklijke Ginkel Groep ontwikkelden zij het beplantingsplan: welke planten plaatsen we waar? We wilden een gebouw dat het hele jaar door groen is. Dan zijn er ook winterharde planten nodig, en planten die tegen wind kunnen. Op het dak staan bijvoorbeeld meerstammige bomen die goed bestand zijn tegen de weersinvloeden op die hoogte.” Ook in het gebouw is het een oase van groen, met onder meer een weelderige plantenwand in een collegezaal. Via een technisch hoogwaardig, datagestuurd irrigatiesysteem worden planten binnen en buiten beregend, met vele tienduizenden liters hemelwater die worden opgevangen.

Naast het beplantingsplan werkten studenten ook mee aan de voorzieningen voor dieren, zoals vleermuiskasten, insectenhotels, takkenrillen en nestkasten voor mussen en gierzwaluwen. Die zijn succesvol, zag Samsom: “Het gebouw was nog in aanbouw toen ik er op een zondag met m’n gezin ging kijken. De groene gevels waren net aangebracht en toen zag je al vogels die nestvoorzieningen in en uit vlogen.” Voor insecten ontwikkelden de studenten ook een bijenladder: “Bloeiende planten gaan stapsgewijs langs de gevel omhoog waardoor insecten naar het dak worden geleid en een grotere habitat hebben.”

BDG Architecten Aeres Hogeschool Almere 04

Het beplantingsplan en de verblijfplaatsen voor vogels werden gemaakt in samenwerking met studenten.

Op alle niveaus natuurinclusief
Het groen is weliswaar het meest opvallende aspect van het gebouw, maar Samsom is vooral trots op de combinatie van natuurinclusieve oplossingen die in het ontwerp zijn toegepast. “De doelstelling van de opdrachtgever was om op alle niveaus het maximale eruit te halen: waterretentie, energieopwekking, circulaire materialen, groen... Die hebben we in een optimale balans met elkaar verbonden.” De constructie is bovendien demontabel. Samsom vergelijkt het met een Meccanodoos: “Als het in de toekomst gesloopt moet worden, kun je het op een schone manier uit elkaar kan halen. Elk onderdeel kan afzonderlijk worden hergebruikt.”

Mede door dat brede spectrum van oplossingen scoorde het gebouw hoog bij de Award Natuurinclusief Bouwen & Ontwerpen 2023, en was het winnaar van de Circulaire Award 2022. “Er zijn gebouwen die nog meer circulair zijn; wij hebben bijvoorbeeld niet alleen hout maar ook beton gebruikt. Maar juist de stapeling met waterretentie, zonnepanelen en groen is uniek. Dat vraagt een complex systeem en geeft veel gewicht, wat demontabel bouwen uitdagend maakt. Dat we dat op een slimme manier bij elkaar hebben gebracht, heeft de jury gewaardeerd.”

Fred van Diem Aeres Hogeschool Almere foto Fred van Diem 06

"Een groene omgeving draagt bij aan ons welzijn. Dan is het de investering waard."

Groen voegt waarde toe
Het gebouw kreeg ook de Platinum WELL certificering, de hoogste kwalificatie voor een prettig leefklimaat. Daarmee is waarde toegevoegd aan het gebouw, vindt Samsom: “De kosten voor exploitatie weerhouden opdrachtgevers er soms van om groen onderdeel te maken van hun gebouw. Maar belevingswaarde is moeilijk in geld uit te drukken. Als mensen zich op hun gemak voelen in een gebouw, zorgt dat ervoor dat ze het gebouw meer omarmen. En een groene omgeving draagt bij aan ons welzijn. Dan is het de investering waard.”

Voor ontwerpers die meer over het project willen weten, werd het projectboek ‘Aeres Hogeschool Almere – Gebouwd om de stad te laten leven’ gepubliceerd. Daarin vertellen de betrokken partners over hun keuzes, aanpak en ervaringen. En dat past volgens Samsom dan weer naadloos bij de visie achter het project: “Bij de Aeres Hogeschool Almere gaat alles over kennisdeling; over laten zien wat er mogelijk is.”




Tekst: Mariël Verburg, Vogelbescherming Nederland, 22 april 2024
Beeld: BDG Architecten en Fred van Diem

image

Biodiversiteit stimuleren? Kies de juiste plantensoorten

Het najaar is de ideale tijd om te planten en te zaaien. Maar welke aanplant je kiest voor biodiversiteit, hangt af van de bodem en de karakteristieke flora van het gebied. Jojanneke Bijkerk helpt, met haar bedrijf Cruydt-Hoeck, gemeenten bij de invulling en het beheer van de groene openbare ruimte.

image

‘Met één gevel creëer je al een habitat’

Geen ruimte meer voor groen in de stad? Plek genoeg, als je het Sicco Jansen vraagt. Met zijn bedrijf Unitura ontwikkelde hij een klimhulpsysteem dat planten langs de gevel geleidt, om er een habitat van te maken voor tientallen soorten.

image

‘Deze prijs mag iedereen zien’

Terwijl de aanmeldingen binnenkomen voor de Award Natuurinclusief Bouwen & Ontwerpen, legt ontwerper Merel van der Linden de laatste hand aan de prijs. Een prachtig kunstwerk dat buiten aan de gevel kan worden opgehangen. “Zodat iedereen het kan zien, en we de vogels niet vergeten.”

image

Inheemse groene daken als soortenrijk ecosysteem

Groene daken hebben veel voordelen, maar vaak zijn ze samengesteld uit enkele, vaak uitheemse sedumsoorten. Gebruik liever een mix van inheemse planten, adviseert Joost Vlot van Dakbloemenweide. Dan creëer je een soortenrijk ecosysteem op het dak.

Alle van nature in het wild levende vogels en vleermuizen zijn strikt beschermd. Voor aanvang van bouw- en renovatiewerkzaamheden is het van belang rekening te houden met de wettelijke vereisten die voortvloeien uit de Wet natuurbescherming.

Meld je aan voor de nieuwsbrief