×
home architectenbureau woningcorporatie gemeente projectontwikkelaar inspiratie downloads award

‘Met één gevel creëer je al een habitat’

image
Geen ruimte meer voor groen in de stad? Plek genoeg, als je het Sicco Jansen vraagt, mits je de hoogte in gaat: “Steden hebben meer verticaal oppervlak dan horizontaal.” Met zijn bedrijf Unitura ontwikkelde hij een klimhulpsysteem dat planten langs de gevel geleidt, om er een habitat van te maken voor tientallen soorten.

De stad als biotoop
Voor het behoud van biodiversiteit speelt de stad een belangrijke rol, vertelt Jansen. “Voor veel soorten is de stad een toevluchtsoord. Doordat het platteland industrieel wordt gebruikt, wordt de natuur daar uitgehold. Soorten uit het boerenland gaan broeden op daken in steden. Dat worden de nieuwe gebieden waar ze een rustige plek kunnen vinden. Dit willen we faciliteren door de stad in te richten als habitat voor hen.”

Jansen bekijkt gebouwen dus vanuit ecologisch perspectief. “Als je de stad ziet als een biotoop dan kun je daar met gevels veel aan toevoegen. Steden hebben meer verticaal oppervlak dan horizontaal. Die willen we graag maximaal gebruiken.” Dat betekent overigens niet dat alles groen moet worden: “Voor een gierzwaluw of een zwarte roodstaart is een kale muur een prima habitat. Maar een huismus heeft begroeiing, zand en een waterbad nodig, dicht bij elkaar. Dan moet je niet alleen nestgelegenheid plaatsen; groen hoort daarbij.”

Geen wortels in de muur
Om de bebouwde ruimte optimaal te gebruiken, ontwikkelde Jansen met Unitura een hulpmiddel om planten langs de muur te leiden. Dit Climbers-systeem bestaat uit roestvrijstalen componenten zoals klimdraden, afstandhouders en spanners. Met het systeem kan eenvoudig een netwerk van draden worden geïnstalleerd langs muren, hekken, kolommen en andere verticale oppervlakken, om ze volledig te laten begroeien.

Natuurlijk kunnen veel plantensoorten uitstekend zelf tegen een muur groeien met hun hechtwortels; klimop bijvoorbeeld. “Maar veel gebouwbeheerders vinden de wortelende soorten wat enger”, legt Jansen uit. “Oude gevels zijn daar vaak niet tegen bestand. Ook zijn zelfhechtende planten lastiger bij open betimmeringen en open randen want daar kunnen ze in groeien; dat vraagt dus meer onderhoud. Gebouwbeheerders hebben dan voorkeur voor de rankklimmers zoals de clematis en druif, of de windende klimplant zoals wilde kamperfoelie. En die kunnen niet uit zichzelf omhoog klimmen.”

123 PIX Unitura 26

Sicco Jansen aan het werk voor zijn bedrijf Unitura, dat als specialisatie natuurinclusief bouwen heeft.

Complete habitat
Met een klimhulp kunnen de rank- en windende klimmers wel omhoog: “In één jaar tijd kun je al een behoorlijk begroeide gevel hebben van zo’n tien meter hoog. Die wordt dan komende jaren steeds dichter en trekt steeds meer soorten aan: kleine zoogdieren zoals padden, egels en spitsmuizen onderin; bijen, vlinders, vogels, vleermuizen – een gevel kan tot wel 100 soorten bedienen.” Om de habitat compleet te maken, wordt de klimhulp dan ook gecombineerd met andere voorzieningen zoals nestkast, vleermuiskast, insectensteen, vlinderkast en waterbakje.

Het klimhulpsysteem is nu een aantal maanden op de markt, de eerste gevels zijn net aangelegd. “Eerst leverden we het met de nestkasten mee, nu gaat het andersom: we leveren een complete gevel en nestkasten zijn daar onderdeel van. Vaak sturen klanten een ontwerp door van een gebouw en dan maken we een schets van de mogelijkheden, afhankelijk van de hoogte van de gevel, de lokale situatie en de soorten die je wilt voorzien. We kunnen dat combineren met inheemse planten van eigen kwekerij, daksystemen met kruiden of schelpen, en faunavoorzieningen voor dakbroeders zoals scholeksters. We stellen alles in het werk om te helpen bij de grote, natuurinclusieve verbouwing van Nederland.”


Tekst: Mariël Verburg, Vogelbescherming Nederland, 1 oktober 2023
Beeld: Unitura

image

Groene gevels voegen natuurkwaliteit toe

Groene gevels leggen nauwelijks beslag op de ruimte maar de voordelen voor vogels en mensen zijn groot! Een overzicht van de diverse plantensoorten die in een groene gevel kunnen worden toegepast.

image

Gevels vergroenen beter met klimhulp

‘Verticaal groen’ wordt in Nederland nog weinig toegepast. Vrijwel alle muren zijn daarentegen geschikt voor houtige gewassen en klimplanten langs een klimrek of leidraden.

image

Een groene waterloop in je gevel

Architect Victor Retel Helmrich ontwierp met zijn Ontwerpatelier RHeia een open hemelwaterafvoer. De algen, mossen en planten die zich in de geul vestigen, zorgen voor vergroening van de gevel. Ofwel: hoe je met ecologische kennis en creativiteit kunt bijdragen aan vergroening van de stad.

image

Ontwerp meer groen op en aan je gebouw

Groene daken en gevels zien er niet alleen aantrekkelijk uit, ze zorgen er ook voor dat het gebouwontwerp bijdraagt aan een gezondere stad. Uitdaging is het groen de ruimte te geven.

Alle van nature in het wild levende vogels en vleermuizen zijn strikt beschermd. Voor aanvang van bouw- en renovatiewerkzaamheden is het van belang rekening te houden met de wettelijke vereisten die voortvloeien uit de Wet natuurbescherming.

Meld je aan voor de nieuwsbrief